ტერმინი უსაფრთხოება არ გაჩენილა კომპიუტერთან ერთად, არამედ არსებობს უკვე მრავალი საუკუნის მანძილზე. ის წარმოიშობა ლათინური სიტყვისგან „Securas“, რომელიც ნიშნავს უდარდელ მდგომარეობას.თანამედროვეობაში ტერმინი უსაფრთხოება ძირითადად ასოცირდება ქვეყნის დაცულობასთან გარე საფრთხეებისგან. დედამიწაზე პრაქტიკულად არ არსებობს სუვენერული ქვეყანა , რომლის სამთავრობო სტრუქტურაში არ არის შესაბამისი სამსახური, რომელიც პასუხისმგებელია უსაფრთხოების უზრუნველყოფაზე. დღესდღეობით მსოფლიოში სახელმწიფო უსაფრთხოების ერთერთ მოწინავე ორგანოდ ითვლება ამერიკის შეერთებული შტატების ცენტრალური დაზვერვის სააგენტო (CIA). სწორედ „ცდს“-მ შემოგვთავაზა უსაფრთხოების დეფინიცია, რომელიც, მრავალი მკვლევარის აზრით, მოიცავს უსაფრთხოების ყველა ასპექტს. „ცენტრალური დაზვერვის სამსახური“ ასახავს ამ პრინციპებს სამკუთხედის(ტრიადის)სახით,რომლის შემადგენელი ნაწილებია: ინფორმაციის კონფიდენციალურობა, ინფორმაციის სისრულე და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა.
კონფიდენციალურობა არის პირადი საიდუმლოება. ამ პრონციპის თანახმად, არაავტორიზირებულ პირს არ უნდა გააჩნდეს წვდომა კონფიდენციალურ ინფორმაციაზე. შესაბამისად, კონფიდენციალურობის პრინციპი ირღვევა, როდესაც მეორე პირს (ჰაკერს) აქვს არასანქცირებული წვდომა პირველი პირის ინფორმაციაზე. კონფიდენციალურობა დაცულია, როდესაც არასანქცირებული წვდომა არ არსებობს.
ინფორმაციის სისრულე არის უსაფრთხოების კიდევ ერთი ძირითადი პრინციპი. ის გულისხმობს, რომ ინფორმაცია უნდა იყოს სრულფასოვანი, სწორი/ზუსტი და დამაჯერებელი. უსაფრთხო სისტემაში დაუშვებელია ინფორმაციის ამ სამი დამახასიათებლის უგულვებელყოფა, რადგან ასეთი ინფორმაცია უბრალოდ დაკარგავს ღირებულებას. შესაბამისად, უსაფრთხოების აუცილებელი კომპონენტია ინფორმაციის შენარჩუნება იმ სახით, რა სახითაც ის წარმოიშვა.
ასევე, უსაფრთხოებას დაეკარგება ყოველგვარი ფასი, თუ ინფორმაცია არ იქნება ხელმისაწვდომი ავტორიზებული პირებისთვის. აუცილებელია მისი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა ავტორიზებული პირებისთვის. წარმოიდგინეთ სიტუაცია, როდესაც თქვენ თავად არ გაგაჩნიათ წვდომა საკუთარ ინფორმაციაზე. ეს იქნებოდა უსაფრთხოების პრინციპების მნიშვნელოვანი დარღვევა.
DAD თავდამსხმელის სამოქმედო გეგმა
მაშინ, როდესაც CIA განსაზღვრავს იმას, რისი დაცვაც გვსურს, DAD აჩვენებს, თუ როგორ ესხმიან თავს მოწინააღმდეგეები ამ დამცავ მექანიზმებს:
- გაჟონვა (Disclosure): სენსიტიური ინფორმაციის არაავტორიზებული გასაჯაროება (საფრთხეს უქმნის კონფიდენციალურობას). მაგალითად, ჰაკერის მიერ მომხმარებლის პირადი მონაცემების ან კომპანიის შიდა ელფოსტის გაჟონვა.
- შეცვლა/მოდიფიკაცია (Alteration): ინფორმაციის არაავტორიზებული ან ბოროტგანზრახული მოდიფიკაცია (საფრთხეს უქმნის მთლიანობას). წარმოიდგინეთ თავდამსხმელი, რომელიც ცვლის ფასებს ელექტრონული კომერციის საიტზე ან აყალბებს პაციენტთა ჩანაწერებს ჯანდაცვის მონაცემთა ბაზაში.
- უარყოფა/ხელმისაწვდომობის შეზღუდვა (Denial): ლეგიტიმური მომხმარებლებისთვის სისტემებზე ან მონაცემებზე წვდომის შეზღუდვა (საფრთხეს უქმნის ხელმისაწვდომობას). კლასიკური შემთხვევებია DDoS შეტევები, რომლებიც ტვირთავენ საიტს ტრაფიკით მანამ, სანამ ის არ შეწყვეტს მომხმარებლების მომსახურებას.
CIA/DAD-ის წინააღმდეგ: თავდაცვით-შეტევითი დამოკიდებულება
აქ არსებობს პირდაპირი შესაბამისობა —DAD-ს თითოეული ელემენტი ძირს უთხრის CIA-ის შესაბამის პრინციპს.
მაშინ, როდესაც დამცველები აშენებენ სისტემებს CIA-ს მიზნების მისაღწევად, თავდამსხმელები იყენებენ სისუსტეებს DAD-ის შედეგების მისაღებად. ეფექტური კიბერუსაფრთხოების პროგრამები იქმნება DAD-ის ტიპის საფრთხეების წინასწარ განჭვრეტით და შესაბამისი დამცავი მექანიზმების დანერგვით, რათა შენარჩუნდეს CIA-ს ტიპის დაცვა.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი
- CIA ადგენს მიზნებს უსაფრთხოების კონტროლისა და რისკების მართვისთვის.
- DAD ეხმარება უსაფრთხოების პროფესიონალებს იაზროვნონ თავდამსხმელების მსგავსად, აღმოაჩინონ მოწყვლადობები და შეაფასონ რეალური საფრთხეები.
- ორივე მათგანის გაგებით, ორგანიზაციები ათანხმებენ ბიზნესმიზნებს რისკების შემცირებასთან და ქმნიან უფრო ძლიერ თავდაცვის სისტემებს.
პოტენციური DAD საფრთხეების მუდმივი შედარებით CIA მიზნებთან, პროფესიონალებს შეუძლიათ ჩაატარონ რისკების შეფასება, სწორად წარმართონ უსაფრთხოების ინვესტიციები და შეიმუშაონ ინციდენტებზე რეაგირების ძლიერი გეგმები. CIA და DAD ტრიადების საფუძვლიანი ცოდნა აუცილებელია ნებისმიერისთვის, ვინც მუშაობს კიბერუსაფრთხოების სფეროში ან პასუხისმგებელია კრიტიკული საინფორმაციო აქტივების დაცვაზე.
👉 არ გამოტოვო სიახლეები კიბერუსაფრთხოების შესახებ გაწევრიანდი ტელეგრამის დახურულ არხზე!
Take back control. 🔥✊